استخراج جلبک های دریایی و کاربردآنها در برنامه های مدیریت محصول

جلبک ها و گیاهان دریایی بخشی جدایی ناپذیر از محیط زیست ساحلی و چشم انداز را تشکیل می دهند. جلبک دریایی قهوه ای Ascophyllum Nodosum در مناطق ساحلی به وفور یافت می شود، مناطقی که بصورت دوره ای در اثر بالا یا پایین آمدن آب حاصل از جزر و مد با آب دریا پوشانده می شود. برای قرن ها، مناطق کشاورزی نزدیک به سواحل، جلبک دریایی را به عنوان منابع با ارزش از مواد آلی برای انواع مختلف خاک، بسیاری از میوه ها و محصولات صیفی استفاده می کردند. امروزه جلبک خشک به شکل آماده برای استفاده در خاک زراعی و باغ خانگی با هدف اصلاح خاک و تقویت گیاهان به راحتی در دسترس می باشد.
محصولات جلبک دریایی با کیفیت بالا به اشکال مایع و پودر را می توان به شکل خالص یا در فرمولاسیون های خاص بر اساس دستور العمل های موجود با یا بدون مواد مرسوم و محصولات غیر سنتی پیدا کرد. همه عصاره های جلبک های دریایی موجود در بازار امروز از گونه Ascophyllum Nodosum تهیه شده اند. پس از سالها تحقیق درباره استفاده از گونه های مختلف جلبک در کشاورزی این گونه مناسب ترین آنها تشخیص داده شده است. Ascophyllum منبع شناخته شده ای از چندین تنظیم کننده طبیعی رشد گیاهی شامل سیتوکینین، اکسین، بتائین، الیگوساکاریدها و دیگر ترکیبات آلی از قبیل ریز و درشت مغذی ها است. حتی بیش از این خواص و ویژگی ها، در استخراج مواد مغذی از جلبک دریایی، طبیعی بودن محصولات اغلب بیشتر از تأثیر محصولات با عملکرد منحصر به فرد مورد بررسی قرار می گیرند، زیرا منشا طبیعی و ترکیب آنها گوناگون و پیچیده است. البته ثبت این اطلاعات برای شناسایی فواید خاص محصول مربوط به میزان اثر گذاری و زمان تأثیر روی همه محصولات لازم است.
برای این منظور، در سال های اخیر شواهد قابل توجهی برای پشتیبانی و شناسایی مزایای مرتبط با استفاده از استخراج جلبک دریایی در سیستم تولید محصول ذخیره شده است. در حقیقت، شواهد منتشر شده افزایش فعالیت آنتی اکسیدانی گیاه پس از استفاده از عصاره Ascophyllum را به اثبات می رساند. آنزیم های آنتی اکسیدان درجه ای از حفاظت محصول در مقابل اکسیدان رادیکال های آزاد ناشی از سوخت و ساز طبیعی و تنش های متعدد زنده و غیر زنده وارده را پدید می نمایند. کار در “ویرجینیا تکنولوژی” نشان داده که فعالیت آنزیم سوپراکسید دیسموتاز در علف نیزار 62٪ و تا 100% به ترتیب تحت شرایط نیتروژن کم و زیاد افزایش می یابد. همچنین، در “تگزاس تکنولوژی”، سطح آسکوربات پراکسیداز 19٪ در پاسخ به عصاره Ascophyllum افزایش پیدا می کند. کار در دانشگاه آوینیون این یافته ها را تایید نموده است. افزایش فعالیت پراکسیداز بعد از دو با استفاده (640%) و همچنین افزایش سطوح ترکیبات ضد قارچی شناخته شده phytoalexin capsidiol )56% بعد از 48 ساعت) در درمان فلفل را نشان می دهد. جالب اینکه، ظرفیت فتوسنتز و محتوای کلروفیل بر اثر کاربرد مواد مشابه در Ascophyllum ، 22 و 28% بیش از گیاه شاهد ثبت گردیده است.
در مزرعه، تکرار آزمایشات روی گوجه فرنگی افزایش معنی داری (8%) در عملکرد نشان داد. نتایج مشابهی برای عملکرد وزن فلفل(30%) و تعداد میوه(47%) به دست آمد. نتایج آزمایشهای گلخانه ای روی گوجه فرنگی تازه حاکی از افزایش عملکرد کلی در حد 14 و 49 %( برای توصیه و کاربرد دو برابر) است. نتایج مشابهی نیز برای سیب زمینی(6%)، موز (2.5%)، انگور(31%) و سیب(7%) گزارش شده است. در سطح زیر کشت بزرگتر، طی آزمایش به عمل آمده روی چند گونه در شرایط یکسان افزایش معنی دار در استحکام میوه(گیلاس(5-15%)، سیب(8%)، هلو(5-13%)، انگور(بیش از 23%)) مشاهده شده است.
در استخراج عصاره جلبک دریایی اغلب از مواد کمکی استفاده می شود. روند مذکور به دوشکل انجام می گردد؛ سنتی و غیر سنتی. استفاده از محصولات غیر سنتی شامل هیومیت ها و امولسیون ماهی در سال های اخیر توجه بسیاری را به خود جلب نموده اند. محتوای مواد غذایی به دست آمده از آنها دارای تنوع زیادی است. بنابراین محصولات تولید شده می توانند مواد مغذی اولیه و ثانویه ارائه دهند. از مهمترین نتایج کاربرد جلبک های دریایی می توان به این موارد اشاره کرد. بهبود ظرفیت تبادل کاتیونی، افزایش میزان هورمون رشد و تحریک مکانیسم های دفاعی گیاه در برابر بیماری و حشرات. به اختصار، به کار بردن محصولات غیر سنتی برای تکمیل یکدیگر می تواند تنوع گسترده ای از مواد شیمیایی، فیزیکی یا بیولوژیکی در بهبود محصول در حال رشد و محیط زیست ارائه دهند.
بطور خلاصه، بر اساس مطالعات انجام شده روی گیاهان دریایی آکادین، در همکاری با چند دانشگاه، شرکتهای صنعتی و دولت با توجه به لزوم ثبت اطلاعات مربوط در خصوص چگونگی افزایش عملکرد محصول در اثر استفاده از کود جلبکی روی انواع محصولات با ارزش بالا انجام گردیده اند. اطلاعات به دست آمده در رابطه با اثر مواد مذکور بر رشد گیاهان توسط متخصصان، مروجان و محققان دانشگاهی بطور یکسان مورد تأیید قرار گرفته است. از نقطه نظر علمی، متون بسیار زیادی به حمایت از کاربرد جلبک دریایی و استخراج عصاره جلبک دریایی در برنامه کشاورزی فراهم شد. البته، استفاده از جلبک دریایی نافی بهره گیری از سایر کودها نیست و تقویت خاک و گیاه باید در برنامه مدیریتی تولید محصول به شکلی منظم و مؤثر لحاظ گردد.
به طور خلاصه، از نظر رشد، نتایج آزمایش مزرعه ای بهبود قابل توجهی در تمام عملکرد و میوه ها یا کیفیت سبزی برای انواع محصولات نشان می دهد. هدف از برنامه های پژوهش، بررسی و حمایت از مشاهدات انجام شده در این زمینه تلاش برای دریافتن این نکته است که چطور و چرا این تاثیرات سودمند تحقق پیدا کرده اند.