تاثیر تنش شوری بر رشد و متابولیسم گیاه

شوری یکی از موانع اصلی است که گسترش مناطق کشاورزی و یا افزایش تولید محصولات کشاورزی را برای بسیاری از محصولات محدود می کند.

از عوامل تاثیرگذار بر روی شوری می توان به بالا بودن غلظت نمک های محلول در آب آبیاری، سرعت بالای تبخیر، دمای بالا، زهکشی ناکارآمد و … اشاره نمود.

بررسی حاضر، به منظور به دست آوردن یک دید کلی از آثار شوری بر پارامترهای مرفولوژیکی و فیزیولوژیکی در گیاه، تحت شرایط آزمایشگاهی انجام شد.

• ارتفاع گیاه

طبق نتایج بدست آمده غلظت پایین سدیم کلرید باعث افزایش طول ساقه گیاه می شود چرا که ممکن است فعالیت تنظیم اسمزی در گیاه را القا کند که باعث بهبود رشد در گیاه شود. غلظت بالای سدیم کلرید منجر به کاهش طول ساقه در مقایسه با گیاهان شاهد شده است. زیرا اثر منفی این نمک بر روی میزان فتوسنتز می تواند تغییراتی در فعالیت آنزیم ها، سطح کربوهیدرات ها و هورمون رشد ایجاد کند که منجر به مهار رشد گردد.

• تعداد برگ

بر طبق نتایج، سطوح بالای شوری باعث کاهش تعداد برگ ها در طول آزمایش می شود. به عبارتی کاهش تعداد برگ ها می تواند به دلیل تجمع سدیم کلرید در دیواره های سلول و سیتوپلاسم برگ های پیرتر باشد.

• سطح برگ

سطح برگ نشان دهنده ی میزان رشد گیاه است که تحت تاثیر تنش های مختلفی از جمله شوری می باشد چرا که اثر منفی سدیم کلرید بر روی فتوسنتز منجر به کاهش رشد گیاه، رشد برگ و محتوای کلروفیلی می شود.

• میزان پروتئین

بر طبق نتایج بدست آمده، با افزایش غلظت سدیم کلرید مقدار پروتئین نیز در گیاه افزایش می یابد. در حالیکه اگر 40%  گیاهان از بین بروند رابطه معکوسی میان میزان غلظت سدیم کلرید با مقدار پروتئین در گیاه به وجود می آید.

• پتانسیل اسمزی شیره برگ

افزایش شوری، پتانسیل اسمزی گیاه را کاهش می دهد. به عبارتی میان تنش شوری و پتانسیل اسمزی شیره برگ رابطه معکوسی وجود دارد. این تغییرات به عنوان یکی از ابزارهای دفاعی درنظر گرفته می شود که گیاهان تحمل تنش را داشته باشند و توانایی گیاه را برای جذب آب افزایش دهد و تاثیرات منفی تجمع نمک را در داخل سلول های گیاهی در طول تنش کاهش دهد.

منبع

Amira, M. S., Abdul, Q. (2011) Effect of salt stress on plant growth and metabolism of bean plant Vicia faba (L.), Journal of the Saudi Society of Agricultural Sciences, 10: 7-15.