یکی از آفات کلیدی پسته، پسیل پسته است که سالانه به بیشتر باغات پسته ی ایران آسیب می رساند. در حال حاضر، اطلاعات کمی در مورد عوامل مؤثر بر فراوانی و شیوع این آفت وجود دارد.
مطالعات محققان پیشین نشان می دهد که دشمنان طبیعی (مانند کنه های شکارگر، بالتوری ها و …) می توانند به پسیل پسته حمله کنند و علت نوسانات جمعیتی این آفت در سال های مختلف و در مزارع متفاوت را، عواملی همچون کیفیت مواد تغذیه میزبان و اختلافات بین گونه های پسته بیان نمودند. دسترسی گیاه به مواد مغذی خاک، کیفیت گیاه میزبان از عوامل تاثیرگذار بر روی جمعیت حشرات گیاهخوار هستند. ازت و پتاسیم هر دو می توانند باعث افزایش مقدار نیتروژن محلول در گیاهان شوند که برای شته ها، این گیاهان مطلوب ترند. کمبود پتاسیم در سنتز پروتئین اختلال ایجاد می کند و در نتیجه باعث افزایش میزان اسید آمینه محلول و نیتروژن شده و غلظت قند در گیاهان را کاهش می دهند، این گیاهان نیز برای شته ها مناسب تر هستند. افزایش تراکم تخم ها و تعداد پوره های پسیل در باغاتی که در آن ها از کودهای نیتروژنه استفاده شده بود در مقایسه با باغات شاهد نشان داد که احتمالا پسیل پسته ترجیح می دهد برگ هایی که مقدار زیادی ازت دارند را تغذیه کنند. آهن نیز برای بسیاری از ارگانیسم ها یک ماده مغذی مهم است، از آنجایی که آهن در فرآیندهای متابولیکی مانند سنتزDNA ، کلروفیل و حفظ ساختار و عملکرد کلروپلاست نقش موثری دارد. همچنین، آهن در متابولیسم پروتئین نقش دارد و زمانی که کمبود آهن وجود دارد، سطح پروتئین پایین می آید و مقدار نیتروژن محلول بالا می رود. متاسفانه مطالعات کمی در مورد تأثیر کودها بر روی حشرات دیگر وجود دارد.
نتایج این تحقیق نیز نشان داد که رشد جمعیت پسیل پسته به مواد مغذی موجود در درختان پسته وابسته است، به عبارتی تعداد تخم های پسیل و سرعت رشد جمعیت پوره ها با سطح آهن موجود در برگها رابطه ای منفی دارد، در حالی که بیشترین تعداد تخم های پسیل با سطح مس در برگها ارتباط مثبت دارند و ممکن است، آهن با محتوای نیتروژن برگ رابطه ی منفی داشته باشد. به طور کلی، این نتایج نشان می دهد که در صورت کمبود آهن در برگ ها، کاربرد کود نیتروژن تأثیر کمی بر رشد جمعیت پسیل پسته دارد، اما استفاده از کود آهن بدون در نظر گرفتن میزان نیتروژن برگ ها ممکن است منجر به شیوع جمعیت گردد.
منبع:
H. Dehghani- Yakhdani, Sh. Iranipour, M. R. MehrneJad, R. Farshbaf-Pourabad (2019) The role of iron (Fe) in the population dynamics of pistachio psyllid, Agonoscena pistaciae (Hemiptera: Aphalaridae) in Pistacia orchards, EUROPEAN JOURNAL OF ENTOMOLOGY, 116: 194 – 200
