هیومیک اسید 4

   منابع مواد هیومیک و ارزش آنها به عنوان کودهای مغذی

    مواد هیومیک عموما در خاک­های مرطوب،کمپوست، پیت و کانی­های کربن­دار مانند ذغال سنگ قهوه­ای، لیگنیت­های کم ارزش و لئوناردیت (یک شبه کانی مومی، سیاه یا قهوه­ای، براق و شفاف محلول در مواد قلیایی) تشکیل می­شوند. اغلب خاک­ها و آب­های سطح کره زمین شامل مقداری مواد هیومیک به شکل هیومین، هیومیک اسید یا فولویک اسید می­باشند. اما غلظت مواد هیومیک در خاک­های کشاورزی به طور جدی کاهش یافته است.  خاک­های معمولی واجد غلظت بیشتری از هیومین و هیومیک اسید می­باشند. در مقابل، از آنجا که فولویک اسید یک ترکیب محلول در آب است در هر دو محیط با غلظت بالا یافت می­شود. مواد هیومیک خاک از درصد ترکیبات حلقوی (معطره) بیشتری نسبت به مواد هیومیک آب تشکیل شده­اند. مواد هیومیک قابل استفاده به عنوان کود، در بسیاری از مناطق دنیا از تجزیه کانی­های کربن­دار پدید می­آیند. در ایالات متحده امریکا معادن متعدد و رگه­های معدنی زیادی دارای ذخایری ازکانی­های کربن­دار هستند که از شرایط مطلوب برای تبدیل شدن به مواد هیومیک مناسب برای مصارف کشاورزی برخوردار می­باشند.

    مواد هیومیک امکان پدید آمدن طبیعی در خاک­های برخوردار از مدیریت مناسب را دارند. تجربیات مدیریت تولید، مقدار این مواد را در خاک بیشتر خواهد کرد. عملیاتی مانند تناوب زراعی، استفاده از برنامه­های مناسب کود پاشی، کشت لگوم­ها، شخم زدن کودهای سبز، بازگرداندن مواد آلی به زمین، استفاده از کمپوست و کاهش عملیات خاکورزی تا حد ممکن همگی در ساختن هوموس کمک خواهند کرد. بایستی از هر گونه عملیات در راستای تولید که فعالیت­های موجودات زنده سطح خاک را تخریب نماید اجتناب شود. در صورت بر هم نزدن چرخه زندگی ارگانیزم­های مفید ایجاد کننده هوموس، آنها کار خود را انجام خواهند داد. تولید هوموس آهسته، نیازمند زمان و احتمالاً گرانبها است، بیشترین بهای پرداختی برای آن نیز زمان می­باشد. برای بازگشت سریع­تر خاک­های آسیب دیده به ظرفیت تولید قبلی افزودن مواد پیش­ساز هوموس لازم است. یکی از تحلیل­های به عمل آمده در این خصوص نشان داده است که بهترین راه حل برای افزایش حاصلخیزی خاک افزودن مستقیم هیومیت­ها (ترکیبات معدنی مواد هیومیک) به خاک یا استفاده به شکل پاشش روی برگ می­باشد. در اغلب خاک­ها استفاده از کودهای تهیه شده بر پایه مواد هیومیک مهم­تر از استفاده از کودهای سنتی  ازت، فسفر و پتاس می­باشد. کشاورزان برای سال­های متمادی از کودهای ازت، فسفر و پتاس استفاده غیر اصولی نموده­اند. مواد هیومیک قادر به اثر بخش نمودن مواد غذایی مورد نیاز گیاه تا حداکثر، کاهش هزینه کود و کمک به آزاد کردن مواد معدنی گرفتار در ترکیبات معدنی و نمک­ها می­باشند.

    هیومیک­هایی که به طور طبیعی از لیگنیت­های پست و نرم کننده­های طبیعی خاک (لئوناردیت ها) پدید می­آیند بهترین کودها می­باشند. منبع اصلی مواد هیومیک برای کود از لئوناردیت (نرم کننده طبیعی خاک) است. لئوناردیت، لیگنیت پست اکسید شده در حد بالا است که دارای فولویک اسیدها با غلظت زیاد باشد. مولکول­های کوچکتر فولویک اسید و هیومیک اسید ارزش کودی بیشتری دارند و به طور کامل همراه کانی­های کمیاب وارد گیاه می­شوند. کیفیت و کمیت هریک از هیومیت­های معدنی یا افزودنی­های هیومیک تولید شده به عوامل متعددی بستگی دارد. یک ماده هیومیک خوب در اثر ترکیب با مواد معدنی نامناسب یا قرار گرفتن در روند نامتناسب نابود خواهد شد. بنابراین تمام مواد هیومیک تجاری موجود دارای کیفیت یکسان نیستند. برای افراد عادی خریدار کود هیومیت پایه بسیار دشوار است که بتوانند تفاوت بین مواد هیومیک با کیفیت بالا و مواد هیومیک با کیفیت پایین را بدون تست­های آزمایشگاهی تشخیص دهند. تست واقعی مواد هیومیک در مزرعه ممکن است. کشاورزان علاقمند به افزایش حاصلخیزی خاک نیاز به ترتیب دادن تست­های عرصه­ای واقع بینانه دارند. بسیاری از کشاورزان مواد هیومیک تجاری مختلفی را تا پیش از یافتن ماده هیومیک افزایش دهنده تولید مزرعه و بالا برنده کیفیت محصول در خاک مزارع خود را مورد آزمایش قرار داده­اند. بهترین روش چیدمان کرت­های آزمایشی کنار هم قرار دادن موارد مورد مقایسه در کرت­های مجاور دارای خاک یکسان است. کل عرصه باید به طور معمول کوددهی شده و ماده هیومیک خشک مورد آزمون قبل از کشت به نیمه دوم افزوده شود. علاوه بر این، در طول فصل رشد ماده هیومیک به صورت محلول به خاک و پاشیدن روی برگ­ها بایستی مورد استفاده قرار گیرد. در انتخاب یک هیومیت تجاری مشخص مهمترین مسئله مد نظر، کیفیت محصول می­باشد. تعیین این نکته ضروری است که هیومیت مورد نظر از اختلاط هیومیک اسیدها و فولویک اسیدها حاصل آمده است یا تنها از هیومیک اسیدها تشکیل شده؟  از خرید هیومیک اسید خالص خودداری کنید. دومین نکته اینکه محصولات عرضه شده در بازار دارای تفاوت قابل توجهی نیستند. فرآورده غیر ماشینی و متفاوت با سایر محصولات بسیار کمیاب است. سؤال مهم دیگر اینکه؛ محصول عرضه شده با چه سرعتی قابلیت­های خود را در دوره رشد گیاه نشان خواهد داد؟ یکی از بهترین رویکردها کسب اطلاعات از طریق  پرسش در مورد شرکت­های کنترل کننده کیفیت مواد معدنی و روند فرآوری مواد در طول دوره تهیه توسط آنها (شرکت­های تولید کننده هیومیت) می­باشد. طبعاً شرکت­های ثبت شده رسمی با تجربه کافی در زمینه کار با هیومیت­ها که دارای سوابق قابل قبولی در زمینه مورد فعالیت خود هستند کودهای هیومیت پایه بهتری تولید می­کنند.

یک اخطار! از استفاده بیش از حد کود (همه انواع آنها) به خاک و روی گیاه اجتناب کنید. افرادی که به خاک کود می­دهند (تولید کننده­ها، کشاورزان و باغداران) باید به خاطر داشته باشند که استفاده بیش از حد کود، سبب عدم تعادل و حتی کاهش حاصلخیزی خاک می­گردد. اثر مثبت مواد هیومیک بر رشد گیاه ممکن است با استفاده بیش از حد از این کودها و افزایش غلظت آنها معکوس شود. توصیه­های حاصل از سال­ها تجربه را به کار بگیرید.

متن حاضر ترجمه ای است از:

ORGANIC MATTER, HUMUS, HUMATE, HUMIC ACID, FULVIC ACID AND HUMIN:

THEIR IMPORTANCE IN SOIL FERTILITY AND PLANT HEALTH

Dr. Robet E. Pettit

Emeritus Associate Professor Texas A&M University