نقش سیلسیم در گیاهان
سیلیسیم دومین عنصر فراوان (28درصد) پوسته زمین می باشد. این عنصر جزء عناصر مفید برای گیاهان است و باعث ایجاد مقاومت به تنش های زنده و غیر زنده می شود. امروزه استفاده از سیلیکات در خاک کشاورزی در ژاپن و کره رایج شده است، میزان مصرف سالیانه این ماده در این دو کشور به ترتیب معادل 1 میلیون تن و 400هزار تن می باشد. این عنصر دارای اثرات فیزیولوژیک و بیوشیمیایی عمده ای روی سیستم دفاعی گیاهان است. بطور طبیعی گیاهان کشت شده در مزرعه و گلخانه در تنش های متفاوت زنده و غیر زنده قرار گرفته اند و مطالعات متعدد نشان داده که اثر سیلیسیوم در شرایط مناسب رشد ناچیز و کم است در حالی که در تنش آشکار و قابل ملاحظه است.
نقش سیلیسیم در گیاهان:
* افزایش تحمل گیاه به استرس های محیطی( گرما، شوری، خشکی).
*مقاومت در برابر پاتوژن ها و هجوم حشرات.
*کاهش سمیت آهن و منگنز.
*افزایش اندازه و شاخص های ماندگاری.
*کاهش تمایل حشرات مکنده، کنه و تریپس به تغذیه از گیاهان.
*بهبود انتقال مواد غذایی (کلسیم و سایر عناصر) در گیاه.
*کاهش عدم تعادل مواد غذایی درگیاه و افزایش جذب مواد غذایی.
*جلوگیری از کمبود سایر عناصر غذایی.
*تقویت دیواره های سلولی و افزایش مقاومت مکانیکی گیاه.
*کاهش بروز ناسازگاری بین فسفر و روی را در داخل گیاه.
*تقویت جوانه زنی و رشد گیاهچه .
*افزایش ضخامت برگ و وزن خشک و باردهی.
*بهبود حاصلخیزی و ساختار خاک .
*افزایش فعالیت میکروارگانیسم های خاکزی مانند آسپرژیلوس نیجر .
*سیلیس بویژه در گیاهان تک لپه، غلات و گیاهان خانواده کدوئیان خوب عمل میکند.
*افزایش تاثیر نور در برخی گونهها و در نتیجه افزایش محتوای کلروفیل.
مکانیسم عمل سیلیسیم:
- این جا به جایی در درون آوندهای چوبی صورت می گیرد بنابراین توزیع آن در شاخه و برگها و اندام های هوایی، بوسیله میزان تعرق در اندام ها تعیین می شود. بخش عمده سیلسیم در درون آپوپلاست باقی می ماند و پس از تبخیر از بخش های انتهایی جریان تعرق بطور عمده در بخش بیرونی دیواره های سلول های بشره در سطح برگها بصورت سیلیکات بی شکل یا شکل دار رسوب می کند. میزان جذب سیلیسیم توسط گیاه به فاکتورهای گیاهی مانند متابولیسم گیاه و تعرق بستگی دارد.
- بر اساس مشاهدات جدید سیلیسیم از راه هیف قارچ تجمع کرده و عوامل عفونی را در سلول آلوده متوقف می کند.
- بعنوان یک راه دفاع طبیعی در مقابل بیماری ها در سلول های گیاه تجمع مواد فنولی و کیتینی اتفاق می افتد. در گیاهانی که سیلیسیم دریافت می کنند این تجمع خیلی بیشتر و سریع تر اتفاق می افتد نفوذ هیف قارچ در این سلول ها به شدت با مشکل مواجه می شود.
- کودهای حاوی سیلیسیم علاوه بر افزایش استحکام سلول های اپیدرمی، از طریق تحریک سیستم دفاعی گیاه هم می تواند حساسیت نسبت به بیماری ها را کاهش دهد.
