اسکب معمولی سیب زمینی Common Scab of Potato

باکتری خاکزی استرپتومایسیس اسکابیز (Streptomyces scabies) عامل ایجاد آسیب های اسکب شناخته شده است. این باکتری علاوه بر سیب زمینی محصولات غده ای دیگر مانند تربچه ، زردک ، چغندر و هویج  را نیز آلوده می نماید. غده های حساس به محض تشکیل، قابلیت آلوده شدن را داشته و علائم اسکب به صورت لکه های تقریبا قهوه ای رنگ روی سطح غده شروع به ظاهر شدن می کنند که در طول چند هفته، جراحت حاصل از اسکب بزرگتر می گردد . احتمال دارد آسیب های دایره مانند به هم پیوسته و بخش وسیعی از غده را در برگیرند.

کنتـرل و نظـارت
هیچ روشی به تنهایی برای کنترل اسکب توصیه نشده، اما کنترل بیماری تا حدودی از طریق مبارزه تلفیقی و استفاده از چند روش زیر تا حدودی موفقیت آمیز بوده :
1. استفاده از روش های کنترلی در زمان کشت  
2. کاشت گونه های سیب زمینی  مقاوم به عامل اسکب ( میزبان مقاوم )
3. استفاده از مواد شیمیایی 

1 ـ  روشهای کنترلی زمان کاشت 

ـ رطوبت خاک
حفظ رطوبت خاک مزرعه (در حد ظرفیت مزرعه) در مدت 2 تا 6 هفته ی ابتدای تشکیل غده ها، مانع آلودگی می گردد. البته آبیاری همیشه یک روش کاملا موفق نیست مخصوصا در مورد خاک هایی که ظرفیت کمتری برای نگهداری آب دارند . از طرفی ممکن است با آبیاری بیش از حد، انواع بیماری های پوسیدگی نیز تشدید شوند.
ـ افزودنی های خاک
بهتر است تا حد امکان از کاشت سیب زمینی در خاک های سبک و محتوی مقادیر زیاد مواد آلی (کودهای تازه حیوانی، خاکستر چوب و…) جلوگیری شود چرا که این باکتری با حضور محرک ها، تحریک شده و مواد آلی را تجزیه می کند و در مقابل استفاده از گوگرد در کاهش بیماری موثر است.
ـ تناوب کشت 
از کشت پی در پی در یک مزرعه خودداری نموده و با رعایت تناوب 3 تا 4 ساله (استفاده از جو، یونجه، سویا و حبوبات در تناوب) می شود باعث کاهش در بیماری کشت سال های آتی سیب زمینی شد.

2 ـ  مقاومت میزبان
مطلوب ترین روش کنترل، استفاده از ارقام مقاوم جهت مقابله با اسکب است. گرچه این روش نیز کاملا مطمئن نبوده چرا که در حال حاضر هیچ رقم تجاری سیب زمینی موجود نبوده که بتواند به طور کامل به این باکتری مقاوم باشد.

3 ـ کنترل شیمیایی
ترکیبات ضد میکروبی و شیمیایی که برای کنترل اسکب استفاده می شوند نیز تاحدودی موثرند. 

منابع:

Braun, S., Gevens, A., Charkowski, A., Allen, C., & Jansky, S. (2017) Potato common scab: a review of the causal pathogens, management practices, varietal resistance screening methods, and host resistance, American Journal of Potato Research, 94(4): 283–296

Dees, M. W., & Wanner, L. A. (2012) In search of better management of potato common scab, Potato Research, 55(3–4): 249–268