لکه پوست استخوانی پسته

کلسیم یکی از مهمترین مواد معدنی است که نقش بسیار مهمی در مقاومت به آفات و بیماری های گیاهان مخصوصا در درختان پسته دارد. اولین سد دفاعی گیاه، دیواره سلول های گیاهی می باشد که هر عامل بیماری که بخواهد به داخل گیاه نفوذ کند ابتدا بایستی از این سد عبور کند. بنابراین هر چه دیواره محکم تر باشد احتمال آسیب کمتر است و هر چه مقدار کلسیم در دیواره سلول های گیاهی بالاتر باشد سد دفاعی گیاه محکم تر می شود. همچنین کلسیم در بهبود کیفیت دانه ها (درشتی، میزان خندانی و…) نیز نقش دارد.

جذب کلسیم در ریشه های درختان پسته به صورت غیر فعال بوده، این به معنای آن است که مقدار تعریق، مقدار جذب را تعریف می کند و باعث حرکت یون کلسیم در آوند چوبی به سمت ارگانی که نیاز به کلسیم دارد، می شود. مقدار تبخیر در سطح برگ بیشتر از سطح میوه است، بنابراین مقدار کلسیم در میوه بسیار کمتر از برگ می باشد. در نتیجه ممکن است علائم کمبود کلسیم در برگ ها دیده نشود در حالی که کمبود کلسیم در میوه وجود دارد بخصوص در پوسته استخوانی پسته.

میوه هایی که میزان کلسیم کمتری دارند، سرعت تنفس در آن ها بیشتر از میوه های دیگر است، بنابراین سریعتر نیز فاسد می شوند. برای به تاخیر انداختن فساد میوه ضروری است که میزان جذب کلسیم را در گیاه تقویت نمود.

عارضه لکه پوست استخوانی میوه پسته Endocarp Lesion که طی چند سال اخیر در مناطق پسته کاری کشور شیوع پیدا کرده است در اثر بر هم خوردن نسبت تعادلی بین کلسیم- منیزیم و افزایش بیش از اندازه منیزیم در آب آبیاری باغ های پسته به وجود می آید و در واقع افزایش منیزیم سبب بروز کمبود کاذب کلسیم می گردد. به نظر می رسد افزایش منیزیم در خاک و آب آبیاری، جذب کلسیم را مختل نموده و در نتیجه کمبود کاذب کلسیم در میوه پسته باعث نرم باقی ماندن پوست استخوانی پسته می شود چرا که استحکام پوسته استخوانی پسته در زمان تشکیل بستگی به حضور یون کلسیم دارد. بنابراین نرم شدن این پوسته استخوانی از علائم کمبود کلسیم در پسته می باشد.

بر طبق نتایج سولفات کلسیم (گچ خام)، نیترات کلسیم و کربنات کلسیم (آهک)، به ترتیب بیشترین کارایی را در در کاهش عارضه لکه استخوانی پسته و رفع کمبود کلسیم در گیاهان دارند همچنین کیفیت پسته تولید شده با استفاده از روش محلول پاشی کودهای کلسیمی بسیار بالاتر از پسته ای است که از کودهای کلسیمی استفاده نشده باشد.

منابع:

ح. حکم آبادی (1394)، برخی تلاش ها در کاهش عارضه لکه پوست استخوانی در باغات پسته، همایش ملی رهیافت های علمی در صنعت طلای سبز،COI: NCSAPI01_071  

H. Sajadian, H. Hokmabadi (2011), Investigation on Effects of Calcium Nitrate, Calcium Sulfate (soil application) and Calcium chelate as Foliar spray on Endocarp Lesion Disorder and Some Qualitative Characteristics of pistachio nut Cv. Akbari, International Journal of Nuts and Related Sciences, 2(3): 23-28