بایگانی دسته ی خبرها

نقش منگنز:

یکی از عناصر ریز مغذی ضروری برای رشد و نمو گیاهان است. که نقش های متعددی را برای گیاه ایفا می کند. این عنصر برای تولید کلروفیل ضروری بوده و در فرآیندهای آنزیمی، احیای نیترات، متابولیسم پروتئین و خنثی سازی رادیکالهای آزاد نقش دارد. این عنصر همچنین در تولید موادی مانند ریبوفلاوین، اسید آسکوربیک و کاروتن ها تاثیر داشته و در تبادلات الکترون در چرخه فتوسنتز موثر است. سبب تسریع و بهبود جوانه زنی شده و در واکنش های تجزیه آب جهت تولید اکسیژن موثر می باشد.فعال کنند آنزیم های موثر در تولید اسیدهای چرب بوده و برای متابولیسم کربوهیدرات و نیتروژن ضروری می باشد. تسریع رسیدگی میوه شده و در تمام محصولات برای تشکیل بذر لازم است. مهمترین عنصر ریز مغذی در تغذیه غلات و سیب زمینی بوده وهمچنین تحقیقات علمی در زمینه تغذیه درختان پسته نشان داده که مهمترین عنصر غذایی در تفاوت بین باغات با عملکرد بالا و باغات با عملکرد پایین نقش دارد عنصر منگنز می باشد.

علائم کمبود:

• کاهش در فعالیت فتوسنتزی.
• کم رنگی نواحی بین رگبرگی در مقایسه با نواحی اطراف رگبرگ اصلی.
• نرم شدن میوه و کم رنگ پوست.

اسید هیومیک محرک زیستی و با قابلیت های بسیار زیاد است که کمک فراوانی به گیاه برای جذب عناصر می کند و از آب شویی و از دست رفتن آنها جلوگیری می کند. گندم به عنوان یکی از مهمترین گیاهان زراعی از اهمیت ویژه­ای برخوردار است و افزایش در سرعت و درصد جوانه زنی بذور گندم به عنوان عامل موثر در بهبود استقرار گیاه می­باشد.

تاثیر اسید هیومیک بر گندم:

• بالا بردن تعداد پنجه بارور در بوته
• کاهش مسمومیت و سفتی خاک
• افزایش جذب نیتروژن، پتاسیم، کلسیم، منیزیم و فسفر
• بالا بردن عملكرد بيولوژيك و اقتصادي
• افزایش حجم و کارآیی ریشه
• کاهش مصرف کودهای شیمیایی
• بهبود سرعت جوانه زنی و استقرار و توسعه ریشه گندم به ویژه در ابتدای فصل رشد

میزان‌  بـُر در خاك ها متفاوت‌ و از 2 تا 100 میلی گرم‌ در كیلوگرم‌ متغیر است و مقدار آن براساس‌ نوع‌ سنگ های‌ مادری‌ تشكیل‌ دهنده‌ خاك‌ تغییر می‌كند. این‌ عنصر درخاك‌ به‌ صورت‌ برات های‌ كلسیم‌ و سدیم‌ یافت‌ می‌شود. در خاك‌های‌ دارای‌ بافت‌ سبك‌، در اثر بارندگی‌ یا آبیاری‌ شسته‌شده‌ و از دسترس‌ گیاه‌ خارج‌ می‌شود همچنین‌ در  pH بالاتر از 8‌ و در خاك های‌ آهكی‌، میزان‌جذب‌  بـُر به‌ مقدار زیادی‌ كاهش‌ می‌یابد‌. گونه‌های‌ مختلف‌ گیاهی‌ قابلیت های‌ متفاوتی‌ درجذب‌  بـُر در خاك‌ دارند. عنصر  بـُر در محصولات‌باغی‌ دو نقش‌متفاوت‌فیزیولوژیكی ‌و تغذیه‌ای‌دارد. از میان‌عناصر كم مصرف‌، این عنصر دارای‌بیشترین اهمیت ‌در فرآیند تشكیل‌ میوه‌است. بـُر در عمل لقاح روی ‌قابلیت ‌زنده ‌بودن ‌دانه‌ گرده‌، جوانه‌زنی ‌و رشد لوله‌گرده‌تأثیر می‌گذارد.  گیاهان را از نظر میزان احتیاج به بر می توان به سه دسته کم نیاز، نیاز متوسط و پر نیاز تقسیم بندی کرد:

گیاهان کم نیاز: غلات ، چمن، حبوبات، پیاز، سیب زمینی، خیار و انواع میوه های دانه ریز.

گیاهان با نیاز متوسط: شبدر، کلم، هویج، کاهو، پنبه، توتون، گوجه فرنگی، سبزیجات و اغلب میوه های هسته دار.

گیاهان پر نیاز: کرفس، یونجه، چغندر قند و ترب.

نقش بر در گیاهان:

جوانه‌ زنی‌‌، رشد لوله‌ گرده‌ و تشكیل‌ دانه‌ و میوه‌

افزایش مقاومت گیاهان به سرما و بیماری ها

توسعه‌ آوندی‌ و انتقال‌ مواد  فتوسنتزی‌ به‌ محل‌ مصرف‌ و نفوذ پذیری‌ غشای‌ سلولی‌

توسعه‌ و تقسیم‌ سلولی‌، متابولیسم‌ اسید نوكلئیك‌، كربوهیدرات‌ و پروتئین و سنتز پكتین.

تنظیم مقدار آب و هدایت آن در سلول

 انتقال كلسیم در گیاه و تنظیم نسبت كلسیم به پتاسیم در انساج گیاهی

كاهش بعضی از بیماری ها نظیر آتشك گلابی و در محصولات ریشه‌ای مانند چغندر قند و سیب زمینی

علائم کمبود بر:

توقف‌ رشد جوانه‌ انتهایی‌

‌ مرگ‌ برگ‌های‌ جوان و منطقه ‌مریستمی

 كاهش‌ تشكیل‌ میوه‌، بد شكل‌شدن‌ و تركیدن‌ میوه‌ها و تنه‌ درخت‌

ایجاد لكه‌های‌ چوب‌ پنبه‌ای‌

میان‌ گره‌ها كوتاه‌ شده و توقف رشد قسمتهای‌ بالایی‌ گیاه‌

قهوه‌ای یا سیاه شدن جوانه‌های‌ انتهایی ‌و نوك‌ ساقه‌

افزایش ضخامت دیواره های سلول نسبت به وزن خشک کل

رسوب‌ مواد پكتیكی‌، گلوكز و اختلال در انتقال‌ شیره‌ گیاهی‌

تراکم فنول‌ در گیاه‌ و کاهش سرعت‌ جذب‌ فسفات‌، كلر و گلوكز

آب‌ گزیدگی‌ و نكروزه‌ شدن‌ساقه‌ها،  ایجاد لكه‌های‌ قلبی‌ شكل‌ یا تاجی‌ شكل‌ در غده‌ها، رشد مجدد و موقت‌ جوانه‌های‌ جانبی‌

 علائم كمبود  بـُر در سیب :

   ‌سیاه‌شدن‌وسط سیب‌، بد شكلی‌میوه و چوب‌پنبه‌ای‌شدن‌بافت‌و پوست‌میوه و ترك‌خوردگی‌تنه‌درختان.

علائم كمبود  بـُر در گلابی :

 مرگ‌منطقه‌مریستمی، ‌از بین‌رفتن‌گل‌پیش‌از بازشدن‌ و كاهش‌تشكیل ‌میوه

علائم كمبود  بـُر در گریب فروت:

 تشکیل میوه‌های بد شكل

علائم كمبود  بـُر در انگور:

   ‌كاهش‌تشكیل‌میوه‌، خالی شدن خوشه‌های انگور از میوه

علائم كمبود  بـُر در چغندر قند:

    شكسته‌شدن‌ بافت‌های‌ داخلی‌ ریشه‌ و ایجاد قسمت‌های‌ تیره‌ كه‌ به‌ آن‌قهوه‌ای‌ شدن‌ یا دل‌ سیاهی‌ می‌گویند.

علائم كمبود  بـُر در گندم:

   بازتر شدن ریشك‌ سنبله‌های‌ گندم‌ از هم، افت‌ دانه‌ بندی‌ در خوشه‌ها

علائم كمبود  بـُر در آفتابگردان:

   ‌ كركدارشدن‌و شكنندگی‌ قسمت‌ فوقانی‌ساقه‌ و دمبرگ‌، تغییر شكل‌ طبق‌ و ضعف‌ دانه‌ بندی‌

اهمیت فسفر 

 فسفر بعد از نیتروژن مهمترین عنصر غذایی ضروری و پرمصرف مورد نیاز گیاه بوده که به شکل فسفات از خاک جذب می‌شود.   مقدار متوسط آن در خاك 0/22 تا 1 درصد می‌باشد و متوسط غلظت آن در گیاه 0/1 تا 0/5 درصد می‌باشد. مناسبترین pH برای جذب فسفر از خاك توسط گیاه 5/6 تا 7 می‌باشد.

مقدار فسفر در خاك هاي مختلف بسيار تفاوت دارد. ولي در مجموع در خاك‌هاي جوان و بكر و در نواحي خشك مقدار آن بيشتر است . مقدار متوسط فسفر در خاك هاي زراعي در حدود 0/06 درصد و حدود تغييرات آن 0/03 تا 0/22 درصد است كه در مقام مقايسه كمتر از ميزان متوسط ازت و پتاسيم در خاك زراعي مي‌باشد ولي اين ارقام كلي بوده و تغييرات بسيار شديد در خاك هاي يك منطقة محدود نيز مشاهده مي شود.

از آنجا كه فسفري كه از كاني هاي حاوي فسفات آزاد مي شود يا در نتيجه پوسيدگي مواد آلي به صورت محلول در مي آيد توسط رس ها جذب مي شود. مقدار فسفر در ذرات ريز خاك معمولاً بيش از ذرات درشت آن است. شايد به همين علت است كه فسفر خاك هاي رسي بيش از خاك هاي سبك و شني است . در خاك هاي زراعي به علت افزايش كودهاي فسفر معمولاً مقدار فسفر افق هاي سطحي بيش از افق هاي عمقي است.

همچنین فسفر بعنوان یکی از عناصر غذایی پر مصرف و عناصر اصلی نقش بسیار مهمی در روند رشد و نمو گیاهان ایفا می کند. بطور کلی از نظر علم ادافولوژی فسفر در خاک به دو صورت Available (قابل دسترس ) Non available (غیر قابل دسترس) وجود دارد. آنچه که برای گیاهان زراعی می تواند مهم باشد میزان فسفر قابل دسترس است که بعنوان یک شاخص برای تغذیه گیاهی مهم تلقی می گردد. معمولا” میزان فسفر قابل دسترس در صوتیکه حدودا” 5 (ppm) در خاک زراعی باشد نشان دهنده نیاز خاک زراعی به کود فسفره است که با استفاده از کودهای مورد نیاز می توان آنرا تامین نمود. و اما در صورتیکه میزان فسفره قابل جذب کمتر از 5(ppm) باشد خاک فقیر است ولی اگر بین 5 تا 10(ppm) باشد گیاه زراعی به اعمال تیمار کود فسفره پاسخ مثبت می دهد و اگر چنانچه 5 تا 15(ppm) باشد خاک غنی از فسفر بوده و نیازی به دادن کود فسفره ندارد. حال توجه باید کرد که در خاکهای زراعی کشورمان در کشاورزی رایج بدلیل استفاده بیش از حد مصرف کود فسفره میزان غلظت فسفره قابل دسترس بعضا” بیش از حد مطلوب می باشد.

فسفر عنصري متحرک در گیاهان مي باشد و کمبود آن سبب کاهش شديد در رشد کلي گیاهان مي گردد.

نقش فسفر

• • فرآیند تولید و انتقال انرژی

• • فعالیت متابولیكی گیاه و بطور غیر مستقیم بر عملكرد محصولات

• • ساختمان دانة گرده، در تشکیل گل و دانه بندی

• • زودرسي و هزمان رسی محصول

• • افزایش تولید‌ اندام‌های زایشی

• افزایش جذب عناصر كم مصرف فلزي توسط ريشه گياه

علائم كمبود فسفر

• • افزایش ورود کربوهیدرات‌ها به ریشه

• • افزایش نسبت ریشه به شاخه

• • تغییر مورفولوژی ریشه را از طریق افزایش سرعت رشد ریشه‌های جانبی و تولید سیستم ریشه‌ای بلندتر

• • افزایش پروتئین‌های انتقال دهنده فسفات شده و خروج اسیدهای آلی، RNA آزها و فسفاتازها

• • کند شدن یا توقف رشد بخش هوایی و ریشه هر دو كند و یا متوقف

• • برگها كوتاه، باریك و نازك و تشکیل زاویة كوچك دمبرگها با شاخه

• • رشد طولی گیاه عمودی،  رشد کمتر شاخه‌های جانبی

• • کاهش تعداد برگها، مرگ جوانه‌ها، کم شدن تعداد شكوفه‌ها و كاهش محصول

• • برگها به رنگ سبز تیره مایل به آبی یا ارغوانی، گاهی ظهور لكه‌ها یا نوارهایی به همین رنگ روی پهنك برگ

• • توقف فعل و انفعالات سوخت و ساز نظیر تبدیل قند به نشاسته و  تشکیل آنتوسیانین در برگ

• در بعضی از میوه ها، گوشت میوه نرم و شیرة میوه خیلی ترش و کاهش خاصیت انبارداری

علائم کمبود در برگهای پیر مشاهده می‌شود و در برگهای جوان سرشاخه‌ها به رنگ سبز طبیعی باقی می‌مانند.

جذب و انتقال فسفر

 فسفر از طریق تارهای کشنده ریشه، پوست خارجی و نوک ریشه وارد گیاه می شود . جذب آن همچنین توسط قارچ های میکوریزی که در همکاری با ریشه ی بسیاری از محصولات کشاورزی رشد می کنند تسهیل می شود. فسفر به عنوان یون اورتو فسفات اولیه(¯H2po4) جذب می شود اما وقتیpH  خاک زیاد شود جذب آن به صورت اورتوفسفات ثانویه (¯ ¯Hpo4) افزایش    می یابد.

مشکلات مصرف زياد فسفر

بر اثر مصرف زياد فسفر، گياه دچار مسموميت فسفري مي‌شود يا تعادل تغذيه‌اي گياه بهم مي‌خورد. هم‌چنين به دليل اثر آنتا‌گونيستي فسفر با روي، كمبود روي (Zn)، آهن (Fe) و منگنز (Mn)  در گياه  بروز مي‌کند.

 منابع:

www.caryacademy.org

www.healthline.com

سیلیسیم دومین عنصر فراوان (28درصد) پوسته زمین می باشد. این عنصر جزء عناصر مفید برای گیاهان است و باعث ایجاد مقاومت به تنش های زنده و غیر زنده می شود. امروزه استفاده از سیلیکات در خاک کشاورزی در ژاپن و کره رایج شده است، میزان مصرف سالیانه این ماده در این دو کشور  به ترتیب معادل 1 میلیون تن و 400هزار تن می باشد. این عنصر دارای اثرات فیزیولوژیک و بیوشیمیایی عمده ای روی سیستم دفاعی گیاهان است. بطور طبیعی گیاهان کشت شده در مزرعه و گلخانه در تنش های متفاوت زنده و غیر زنده قرار گرفته اند و مطالعات متعدد نشان داده که اثر سیلیسیوم در شرایط مناسب رشد ناچیز و کم است در حالی که در تنش آشکار و قابل ملاحظه است.

نقش سیلیسیم در گیاهان:

* افزایش تحمل گیاه به استرس های محیطی( گرما، شوری، خشکی).

*مقاومت در برابر پاتوژن ها و هجوم حشرات.

*کاهش سمیت آهن و منگنز.

*افزایش اندازه و شاخص های ماندگاری.

*کاهش تمایل حشرات مکنده، کنه و تریپس به تغذیه از گیاهان.

*بهبود انتقال مواد غذایی (کلسیم و سایر عناصر) در گیاه.

*کاهش عدم تعادل مواد غذایی درگیاه و افزایش جذب مواد غذایی.

*جلوگیری از کمبود سایر عناصر غذایی.

*تقویت دیواره های سلولی و افزایش مقاومت مکانیکی گیاه.

*کاهش بروز ناسازگاری بین فسفر و روی را در داخل گیاه.

*تقویت جوانه زنی و رشد گیاهچه .

*افزایش ضخامت برگ و وزن خشک و باردهی.

*بهبود حاصلخیزی و  ساختار خاک .

*افزایش فعالیت میکروارگانیسم های خاکزی مانند آسپرژیلوس نیجر .

*سیلیس بویژه در گیاهان تک لپه، غلات و گیاهان خانواده کدوئیان خوب عمل می‌کند.

*افزایش تاثیر نور در برخی گونه‌ها و در نتیجه افزایش محتوای کلروفیل.

مکانیسم عمل سیلیسیم:

1. این جا به جایی در درون آوندهای چوبی صورت می گیرد بنابراین توزیع آن در شاخه و برگها و اندام های هوایی، بوسیله میزان تعرق در اندام ها تعیین می شود. بخش عمده سیلسیم در درون آپوپلاست باقی می ماند و پس از تبخیر از بخش های انتهایی جریان تعرق بطور عمده در بخش بیرونی دیواره های سلول های بشره در سطح برگها بصورت سیلیکات بی شکل یا  شکل دار رسوب می کند. میزان جذب سیلیسیم توسط گیاه به فاکتورهای گیاهی مانند  متابولیسم گیاه و تعرق بستگی دارد.
2. بر اساس مشاهدات جدید سیلیسیم از راه هیف قارچ تجمع کرده و عوامل عفونی را در سلول آلوده متوقف می کند.
3. بعنوان یک راه دفاع طبیعی در مقابل بیماری ها در سلول های گیاه تجمع مواد فنولی و کیتینی اتفاق می افتد. در گیاهانی که سیلیسیم دریافت می کنند این تجمع خیلی بیشتر و سریع تر اتفاق می افتد نفوذ هیف قارچ در این سلول ها به شدت با مشکل مواجه می شود.
4. کودهای حاوی سیلیسیم علاوه بر افزایش استحکام سلول های اپیدرمی، از طریق تحریک سیستم دفاعی گیاه هم می تواند حساسیت نسبت به بیماری ها را کاهش دهد.