بایگانی دسته ی خبرها

پدیده ی تناوب باردهی (Alternate bearing) که در برخی منابع فارسی به سال آوری ترجمه شده است، پدیده متداولی در درختان میوه بخصوص درختان پسته است. به عبارتی درخت یکسال محصول خوبی تولید می کند که به آن سال پرمحصول، پربار یا ON می گویند، ولی سال بعد محصول کمی تولید می کند که سال کم محصول، کم بار یا OFF خوانده می شود. تناوب باردهی در درختان پسته با سایر درختان میوه متفاوت است. در بسیاری از درختان میوه در سال پر محصول جوانه گل، انگیزش پیدا نمی کند و به عبارتی از تشکیل جوانه گل جلوگیری می شود، حال آنکه در درختان پسته معمولا همه ساله به اندازه کافی جوانه گل تولید می شود. اما طی مکانیسمی پیچیده شروع به ریزش می کنند. از نظر فیزیولوژی درخت، این پدیده طبیعی بوده، اما در باغداری مدرن تلاش می شود این نوسانات تولید به حداقل برسد. دلیل این امر هم این است که درصد خندانی، بدشکلی میوه و همچنین رشد رویشی شاخه و برگ ها تحت تاثیر میزان محصول درخت قرار می گیرد. به طور کلی نه فقط در درختان پسته، بلکه در همه ی درختان میوه ای که عادت تناوب باردهی دارند، این پدیده سبب کاهش کیفیت میوه در سال پر محصول و کاهش کمیت میوه در سال کم محصول می شود. از طرفی تنظیم باردهی درختان پسته و کاهش شدت تناوب باردهی سبب حضور مستمر در عرضه محصول در بازارهای داخلی و صادراتی می شود که اهمیت ویژه ای برای باغداران و صادرکنندگان دارد.

با توجه به سابقه طولانی و قدمت کشت و کار پسته در ایران به نظر می رسد باغداران و محققین ایرانی زودتر از سایر محققین به پدیده ی ریزش جوانه گل پی برده باشند، اما متاسفانه این مشاهدات در کتاب، نشریه یا مقاله ای توسط ایرانی ها مکتوب نشده است. به نظر می رسد اولین بار پدیده ی ریزش جوانه ی گل پسته در سال 1938 توسط دانشمندی یونانی به نام آناگنوستوپولوس (Anagnostopoulos) مشاهده و مکتوب گردید که این پدیده را به آبیاری نامنظم باغ ها در طی فصل رشد و همچنین کاهش نیتروژن در دسترس خاک نسبت داد. پس از آن در سال 1951 دانشمند یونانی دیگری نظریه ارائه شده توسط این دانشمند را به طور کامل رد کرد و بیان داشت که آبیاری نامنظم و کود دهی نیتروژن مانع ریزش جوانه های گل پسته نمی شود. هرچند در سال 1950 دانشمند آمریکایی به نام جونز (Jones) و در سال 1957 محقق برجسته آمریکایی به نام وایت هاوس (White house) در زمینه پدیده تناوب باردهی و جوانه های گل پسته مقالاتی منتشر کردند، و از سال 1967 عملا تحقیقات جدی در زمینه ریزش جوانه های گل توسط دو دانشمند آمریکایی به نام های کرین و نلسون (Nelson, Crane) آغاز گردید و در سال 1971 گزارش گردید که پدیده تناوب باردهی و ریزش جوانه های گل پسته مکانیسمی کاملا متفاوت از سایر درختان میوه دارد و احتمالا به دلیل رقابت بین جوانه های در حال نمو و میوه های در حال پر شدن مغز برای جذب کربوهیدرات ها و مواد فتوسنتزی است. آن ها گزارش کردند که میوه های در حال پر شدن، محل جذب قوی تری بوده و موادغذایی را بیشتر به سمت خود جذب می کنند و جوانه های گل به دلیل کمبود مواد کربوهیدراته ریزش می کنند. این تئوری که تئوری کربوهیدراتی پدیده ریزش جوانه گل خوانده می شود، همچنان یکی از قوی ترین تئوری های مرتبط با این پدیده است. از سال 1971 تا کنون مقالات متعددی ارائه شده و جنبه های مختلف این پدیده را به صورت علمی مورد بررسی قرار گرفته است. بنابراین از دیدگاه علمی و با توجه به منابع منتشر شده، چندین تئوری در زمینه پدیده تناوب باردهی و ریزش جوانه های گل ارائه شده است. مهمترین این  تئوری ها، تئوری عوامل ژنتیکی، تئوری کربوهیدرات ها، تئوری عناصر غذایی، تئوری هورمون ها و مواد تنظیم کننده رشد و تئوری تنش های محیطی است. بحث درباره هر یک از این تئوری ها طولانی وپیچیده بوده که در حوصله خوانندگان نیست. واقعیت مساله این است که هیچ کدام از این تئوری ها به تنهایی پاسخگوی مکانیسم دقیق پدیده ریزش جوانه های گل نیست و از اینکه نقش کدامیک پر رنگ تر است، قضاوت دقیقی در دست نیست.

بسیاری تصور می کنند که ریزش جوانه های گل فقط یه مرحله دارد که از پر شدن مغز آغاز و تا زمان برداشت ادامه می یابد. حال اینکه این تصور دقیق نیست. واقعیت آن است که ریزش جوانه های گل پسته در سه مرحله اتفاق می افتد. مرحله اول از زمان تشکیل جوانه گل تا قبل از پر شدن مغز است که درصد این مرحله تا 40 درصد و گاهی بیشتر هم گزارش شده است. مرحله دوم که مرحله اصلی ریزش جوانه گل است. از زمان شروع پر شدن مغز تا تقریبا زمان برداشت ادامه می یابد. در این مرحله هم ریزش تا 50 درصد و گاهی بیشتر دیده می شود. اما به نظر می رسد که یک مرحله سومی هم در ریزش جوانه های گل پسته وجود دارد که از اواخر زمستان آغاز می شود و تا اوایل بهار ادامه دارد. هرچند درصد ریزش در مرحله سوم بالا نیست، ولی از دیدگاه پدیده شناسی ریزش جوانه گل اهمیت دارد. طبق آخرین نتایج بدست آمده، درصد ریزش جوانه گل در این مرحله در شرایط طبیعی آب و هوایی و تامین نیاز سرمایی بین 5 تا 15 درصد می باشد. البته این مرحله سوم بستگی به عوامل ژنتیکی (نوع رقم و پایه)، میزان تامین نیاز سرمایی، نوسانات آب و هوایی و رطوبتی و همچنین نحوه مدیریت باغ دارد. به نظر می رسد در صورت نوسانات شدید آب و هوایی، رطوبتی و همچنین مشکلات ناشی از عدم تامین نیاز سرمایی در برخی سال ها، درصد ریزش مرحله سوم به شدت افزایش یابد. از طرفی میزان ریزش جوانه های گل در درختان پرمحصول و کم محصول کاملا متفاوت است. بسته به عوامل مختلف ژنتیکی (نوع رقم و پایه)، شرایط محیطی و مدیریت باغ، در درختان پرمحصول بین 70 تا 98 درصد و درختان کم محصول بین 30 تا 50 درصد متغیر است.

پدیده تناوب باردهی از دیدگاه تکاملی، درختان را برای مواجه با شرایط نامساعد محیطی آماده کرده است. به عبارتی از نظر فیزیولوژی، درختان در اثر بروز این پدیده، دچار صدمه ای نمی شود. یعنی در حالت طبیعی و بدون دخالت انسان، چرخه و الگوی کربوهیدرات ها، هورمون ها، مواد تنظیم کننده رشد و عناصر غذایی بر اساس شرایط محیطی و میزان محصول درخت به صورت هوشمندانه ای تنظیم می گردد. گفته می شود در سال 1396 دو پدیده در مورد جوانه های گل، باغداران را به شدت نگران کرد:

اول ریزش شدید جوانه های گل در اوایل بهار و دوم عدم تبدیل جوانه رویشی به جوانه گل که در برخی ارقام و در برخی مناطق گزارش شده است. هرچند همان طور که بحث شد، ریزش جوانه گل در مرحله سوم امکان پذیر است و در حالت طبیعی بین 5 تا 15 درصد می تواند باشد، ولی ریزش های شدید در این مرحله به هیچ عنوان طبیعی نیست. همچنین عدم تبدیل جوانه رویشی به جوانه گل در برخی باغ ها و مناطق نیز کاملا نسبت به سال های گذشته غیرطبیعی است. با بررسی شرایط آب و هوایی امسال در مناطق پسته خیز استان کرمان و میانگین چهار سال گذشته مشخص است که انحراف از میانگین دمای بیشینه، کمینه و میانگین دما، اختلاف دمای شبانه روز و همچنین میزان بارندگی و روزهای ابری در مقایسه با سال های گذشته بالاست. به عبارتی شرایط آب و هوایی و رطوبت نسبی اوایل بهار سال جاری متفاوت از سال های گذشته و با نوسانات بیشتری همراه بوده است. لازم است توجه کنیم که تبدیل جوانه رویشی به جوانه گل و باقی ماندن جوانه های گل روی شاخه ها تحت عوامل متعددی است. اما نوسانات شدید آب و هوایی و تغییر الگوی دمایی و رطوبتی به طور مشخص می تواند میزان فتوسنتز و تولید کربوهیدرات ها را تغییر داده و تعادل بین هورمون های محرک رشد و بازدارنده رشد را به هم بزند و حتی ممکن است میزان جذب عناصر غذایی توسط جوانه ها نیز به شدت تحت تاثیر قرار گیرد. آنچه مسلم است برای تبدیل جوانه رویشی به جوانه گل مراحل متعددی بایستی طی شود و برای تبدیل موفق، نیاز به تعادل بین کربوهیدرات ها، عناصر غذایی و مواد تنظیم کننده رشد است. به نظر می رسد نوسانات شدید آب و هوایی، الگوی تعادلی ذکر شده را بر هم می زند.

همان طور که قبلا گفته شد تناوب باردهی پسته به معنی باقی ماندن تعداد قابل توجهی از جوانه های گل در سال کم محصول و ریزش بالای جوانه های گل در سال پرمحصول است. این یعنی نوسانات شدید تولید و تغییر در کمیت و کیفیت محصول که در مجموع به نفع باغدار نیست و بایستی کنترل شود. البته کنترل علمی این پدیده به طور کامل امکان پذیر نیست و به عبارتی از دیدگاه فیزیولوژیکی این پدیده غیرقابل اجتناب است، اما می توان به صورت معقولانه ای آن را کنترل کرد.

• توصیه های فنی برای کنترل این پدیده چه هستند
• پیشگیری

مهمترین عامل در کنترل تناوب باردهی و به تبع آن کنترل ریزش جوانه های گل، پیشگیری است که در دنیا به این مساله بسیار اهمیت داده می شود، اما در کشور ما توجه کافی به این مساله نشده است. به عبارت دیگر از آنجایی که میزان تناوب باردهی ارقام براساس شاخص تناوب باردهی معرفی می شود، هر رقم، شاخص تناوب باردهی مخصوص به خود دارد. این شاخص بین صفر تا یک می باشد، به طوری که هرچه شاخص تناوب باردهی به صفر نزدیکتر باشد یعنی آن رقم از نظر ژنتیکی نوسانات عملکردی پایین تری دارد که مطلوب است و هرچه به یک نزدیک تر باشد، یعنی بین میزان محصول دو سال یک رقم تفاوت زیادی وجود دارد که مطلوب باغدار نیست. در ایران طبق مطالعات انجام شده، رقم احمدآقایی نسبت به ارقام اکبری، کله قوچی و فندقی شاخص تناوب باردهی بالاتری دارد که حدود 0/7 درصد بوده و از دیدگاه اصلاحی بالاست. یعنی از نظر ژنتیکی تمایل بیشتری به نوسانات عملکردی دارد و از آنجایی که این رقم بسیار مورد توجه باغداران است، بایستی مدیریت باغ به صورت صحیح و با برنامه ریزی دقیقی انجام گیرد تا در حد امکان از نوسانات تولید محصول در سال های مختلف کاسته شود. در دنیا شاخص تناوب باردهی یکی از مهمترین شاخص های اصلاحی درختان پسته محسوب می شود یعنی به دنبال ارقامی هستند که تا حد امکان شاخص تناوب باردهی پایینی داشته باشند. در آمریکا ارقام جدید اصلاحی گلدن هیلز و لاست هیلز شاخص تناوب باردهی پایین (0/2 تا 0/3) دارند و رقم قدیمی تر کرمان شاخص تناوب باردهی 0/5 دارد که نشان دهنده اهمیت توجه به این شاخص در برنامه های اصلاحی پسته است. مدیریت تربیت و هرس درختان پسته اهمیت زیادی در کنترل تناوب باردهی درختان دارد که متاسفانه باغداران آگاهی و توجه کافی به این مساله مهم ندارند. با بازدید از مناطق پسته کاری، مخصوصا در استان کرمان، در نگاه اول متوجه می شویم که تربیت درختان از هیچ قاعده علمی پیروی نمی کنند. با اینکه بهترین نوع تربیت درختان پسته، تربیت جامی یا مرکز باز معرفی شده است، اما آگاهی کافی از این نوع تربیت و محاسن ویژه آن وجود ندارد. باغداران، هر شاخه ای که دارای جوانه گل باشد حتی با وجود آلوده بودن شاخه و قرارگیری آن در نقاط نامناسب و کور درخت، نگه می دارند و غافل از اینکه تمام شاخه ها نیاز به مواد غذایی بالایی دارند و به دلیل عدم تامین مواد غذایی کافی علاوه بر اینکه محصول مناسبی در همان سال تولید نمی کنند، ریزش شدید جوانه های گل روی همان شاخه ها نیز مشاهده می گردد. به نظر می رسد باغداران و کارشناسان مناطق مختلف پسته کاری بایستی با اصول صحیح و تربیت درختان پسته در سال های پرمحصول و کم محصول، تکنیک های علمی و عملی هرس را به صورت تدریجی در باغ ها اعمال کنند.

• مدیریت بهینه تغذیه و آبیاری درختان پسته

یکی از مهم ترین عوامل حفظ جوانه های گل و کاهش شدت تناوب باردهی مدیریت بهینه تغذیه و آبیاری است. آنچه که مسلم است وضعیت تغذیه ای درختان در سال پرمحصول و کم محصول با هم کاملا متفاوت است که متاسفانه در بسیاری از باغ ها توجه کافی به این امر نمی شود. تنش های آبی و تغذیه ای و همچنین مشکلات ناشی از شوری آب و خاک با برهم زدن تعادل فیزیولوژیکی درخت، اختلال در فتوسنتز و تولید کربوهیدرات ها و به تبع آن عدم تعادل هورمون ها در جوانه های گل، سبب افزایش شدت ریزش آن ها می شوند.

• مدیریت مناسب آفات، بیماری ها و علف های هرز

در اینجا بایستی توجه نمود که مدیریت مناسب آفات، بیماری ها و علف های هرز نقش مهمی در کاهش پدیده تناوب باردهی دارند. در برخی از سال ها که یک آفت طغیان می کند و در اوایل فصل رشد بسته به نوع آفت  به برگ، میوه یا جوانه به شدت حمله می کند، تعادل فیزیولوژیکی درخت از نظر سطح فتوسنتز کننده و میزان محصول را به شدت، تحت تاثیر قرار می دهد و قاعدتا پدیده ریزش جوانه های گل را شدت می بخشد.

کلام آخر

هرچند پدیده تناوب باردهی و ریزش جوانه های گل از دیدگاه فیزیولوژی به درخت آسیب وارد نمی کند، اما این پدیده مطلوب باغدار نیست و در کشورهای پیشرفته دنیا هم تمام تلاش خود را برای کنترل آن انجام می دهند. آنچه که مهم است استفاده از ارقام مناسب و سازگار هر منطقه، توجه به شاخص تناوب باردهی و مدیریت مناسب باغ از دیدگاه تربیت و هرس، تغذیه و آبیاری بهینه در سال های پرمحصول و کم محصول و همچنین مدیریت مناسب آفات، بیماری ها و علف های هرز تا حد قابل توجهی می توانند سبب کنترل ریزش جوانه های گل و کاهش شدت تناوب باردهی درختان پسته شوند.

منبع:

خضری، م (1396) کنترل ریزش جوانه های گل، مجله دنیای پسته، شماره 16

مناطق زمستان گذران و مدیریت زمستانی پسیل پسته در سال های 1388 و 1390 در باغات پسته رفسنجان مورد بررسی قرار گرفته شد. Agonoscena pistaciae Burckhardt & Lauterer در داخل باغ ها، در زیر برگ های پسته های قبلی و باقی مانده ی علف ها زمستان گذرانی می کنند. بیشترین تعداد پسیل های بالغ از اواخر پاییز تا اوایل بهار ظاهر می شوند. پسیل های ظاهر شده از مخلوط باقی مانده برگ ها با علف های هرز، 15 برابر بیشتر از پسیل هایی هستند که از زمین های عاری از هرگونه بقایای گیاهی خارج شده بودند. شخم زدن باغات در فصل زمستان باعث کاهش قابل توجهی از جمعیت حشرات زمستان گذران شد. بهداشت باغات مانند حذف و دفن بقایای گیاهی در اوایل دی و اوایل اسفند نقش مهمی در کنترل جمعیت پسیل معمولی پسته دارد و باعث کاهش جمعیت حشرات زمستان گذران می شود.

مقدمه

زمستان گذرانی یعنی فرآیندی که حشره زمستان را می گذراند و قادرند تا شرایط نامساعد محیطی مانند زمستان یا خشکسالی را ( از طریق دوره خفتگی یا دیاپوز که باعث کاهش عملکرد بدن می شود تا زمانی که شرایط محیطی برای بار دیگر مطلوب گردد ) تحمل کنند. این دوره به دلیل اینکه حشرات جابجایی ندارند زمان خوبی برای کنترل جمعیت آفت است.

پسیل معمولی پسته یکی از آفات جدی باغات پسته در سراسر مناطق پسته خیز ایران در 40 سال گذشته است. پوره ها به سرعت پس از جوانه زنی درختان در اوایل فروردین رشد می کنند. تراکم بالای جمعیت پوره ها و بالغین در هنگام جوانه زنی درختان و پر شدن کامل مغز پسته، باعث ضرورت استفاده از حشره کش ها می شود. تولیدمثل در فرم زمستانه پسیل پسته به دلیل کوتاه شدن طول روز و کاهش دمای محیط، متوقف می شود تا زمانی که طول روز و دمای محیط افزایش یابد. فرم تابستانه پسیل پسته رنگ روشن تری در مقایسه با فرم زمستانه دارد و از نظر جثه نیز کوچک تر از فرم زمستانه اند. استراتژی هایی مانند کاشت گیاهان علفی جهت استفاده از شکارگران می تواند در تغییر جمعیت آفت مورد استفاده قرار گیرد.

بررسی زیست شناسی آفت در تدوین برنامه های مدیریت تلفیقی آفات امری ضروری است. هدف از این تحقیق، تعیین مکان های زمستان گذران جهت مدیریت زمستانه پسیل پسته و ارزیابی تاثیرات بالقوه چنین مدیریت زمستانه روی جمعیت آفت است.

ماده و روش

-مناطق زمستان گذران و زمان ظهور پسیل معمولی پسته

مکان های زمستان گذران و زمان ظهور بالغین پسیل پسته در باغات رفسنجان در زمستان سال های 1388 و 1389 بررسی شد. آزمایشات روی باغ پسته به وسعت 5 هکتار با درختان 40 ساله رقم احمد آقایی صورت گرفت. از تله های ظهور برای به دام انداختن پسیل های زمستان گذران استفاده شد. هر تله ظهور نیز از یک جعبه فلزی تشکیل شده بود که 1 مترمربع از سطح زمین را می پوشاند.

-مناطق زمستان گذران

تله های ظهور در 5 منطقه مورد استفاده شد:

• در منطقه ای که برگ های ریخته شده پسته از فصول گذشته روی سطح زمین باقی مانده بود.
• منطقه ای با بستر گیاهی از بقایای علف های هرز و برگ های ریخته شده پسته
• در منطقه ای که بقایای علف های هرز وجود داشت
• حاشیه باغ ها
• زمین های عاری از هرگونه بقایای گیاهی

8 تله برای هر منطقه قرار داده شد. تله های مناطق 1 و 2 در زیر درخت گذاشته و تله های ظهور را هر دوسال یک بار در 6 اسفند نصب شد. هر 3 روز تله ها بررسی شدند. این آزمایش 60 روز به طول انجامید و سپس تعداد حشرات به دام افتاده در تله ها شمارش شدند. بیشتر حشراتی که در این تله ها به دام می افتند در واقع حشراتی بودند که در آن موقعیت قرار داشتند.

-زمان ظهور

به منظور پیش بینی زمان ظهور پسیل پسته برای مدیریت زمستانی، تله های ظهور را در سطح خاک قرار داده و توسط برگ های پسته ریخته شده و بقایای علف های هرز پوشانده شدند. 17 تله برای هر تکرار استفاده شد.

-تاثیر شخم زمستانی روی کاهش تراکم حشرات زمستان گذران

آزمایشاتی جهت سنجش ارزش شخم زمستانی روی مرگ و میر حشرات بالغ زمستان گذران پسیل در سال های 1388 و 1389 انجام گرفت. تله های ظهور روی سطح خاک باغ در 8 موقعیت مختلف قرار داده شد:

• شخم زدن خاک های پوشیده با، برگ های قدیمی پسته که از فصل های گذشته باقی مانده بودند.
• عدم شخم خاک های پوشیده از برگ های پسته های قدیمی
• شخم زدن خاک های پوشیده از بقایای علف های هرز
• عدم شخم خاک های پوشیده از بقایای علف های هرز
• شخم زدن خاک های پوشیده از برگ و علف هرز
• عدم شخم خاک های پوشیده از برگ و علف هرز
• شخم زدن خاک های عاری از هر گیاهی
• عدم شخم خاک های عاری از هر گیاهی

در هر سال مناطق مختلفی مانند شرایط همین آزمایش مورد بررسی قرار گرفت. قسمت های شخم نخورده در هر سال نیز شخم نخورده باقی ماندند و مناطقی که شخم زده شده بودند نیز با عمق 30 سانتی متر در 1 اسفند شخم زده شدند. از تله های ظهور برای این آزمایش استفاده شد.

آنالیز

داده های بدست آمده توسط برنامه MINITAB آنالیز شدند.

نتایج

 مناطق زمستان گذران و زمان ظهور افراد زمستان گذران

-مناطق زمستان گذران

پسیل های جمع آوری شده در 5 منطقه تفاوت معناداری داشتند. نتایج نشان داد که بیشترین تعداد پسیل های زمستان گذران در منطقه ای یافت شدند که پوشیده از برگ های پسته و علف های هرز بودند. کمترین تعداد نیز در زمین های عاری از هرگونه بقایای گیاهی یافت شد.

-زمان ظهور

اولین جمعیت در تله های ظهور 9 اسفند سال های 1388 و 1389 ظاهر شد. کمترین تعداد در 27 اسفند سال 1388 و 24 اسفند سال 1389 و بیشترین تعداد نیز بین 15 اسفند و 17 فروردین ظاهر شد.

-تاثیر شخم زمستانی روی کاهش تراکم حشرات زمستان گذران

تعداد پسیل های بالغ در مناطق شخم زده با مناطق شخم نزده تفاوت معناداری داشتند. شخم با عمق 30 سانتی متر باعث مرگ ومیر سنگین پسیل های بالغ زمستان گذران در 4 منطقه مورد آزمایش شد و تعداد کمی پسیل پسته باقی مانده بودند.

بحث

در طبیعت جمعیت پسیل معمولی پسته اوایل آبان، زمانی که طول روز 12 ساعت است به شکل زمستان گذران تغییر می کنند (در دمای کمتر از 20 درجه سانتی گراد) زیرا فرم تابستان قادر به تحمل زمستان نبوده و همه پسیل ها می میرند. در این تحقیق فرم زمستانه مورد مطالعه قرار گرفته شد که طی یک دوره طولانی به وجود آمده بودند. تحقیقات نشان داد که حشرات زمستان گذران به طور کلی در زیر بقایای گیاهی باغ مانند برگ های قدیمی پسته و علف های هرز و همچنین در حفره های موجود در خاک های عاری از بقایای گیاهی پنهان می شوند و تعداد پسیل هایی که در زیر برگ های پسته و بقایای علف های هرز زمستان گذرانی کرده بودند 15 برابر بیشتر از پسیل هایی بودند که در زمین عاری از بقایا یافت می شوند. همچنین حاشیه باغ به عنوان منطقه مناسب جهت تابستان گذرانی برای پسیل پسته می باشد. هاکینسون (1974) بیان می کند که تعداد کمی از گونه های پسیل زمستان گذران، گیاه میزبان خود را به عنوان پناهگاه زمستانی خود انتخاب می کنند. اکثر پسیل ها در زمین هایی که پوشیده از برگ های قدیمی پسته و علف هرز بودند، یافت شد. این مناطق به عنوان پناهگاهی مناسب در شرایط نامساعد محیطی در زمستان می باشند چرا که در بین ردیف های باغات هستند و در معرض تابش خورشید قرار دارند و حاوی از برگ و علف هرز هستند و توسط ماشین آلات، خاک این منطقه فشرده می شود. در حال حاضر، علف های هرز بین ردیف های باغات پسته با استفاده از کولتیواتور در فصل بهار و تابستان حذف می شوند. داده های مربوط به حشرات زمستان گذران در تصمیمات مدیریت زمان کشاورزی مورد استفاده قرار می گیرد. بسیاری از تحقیقات به تاثیر شخم روی تراکم جمعیت آفات، نماتدهای زیان آور، علف های هرز و اسکلروتیای قارچ در محصولات کشاورزی مختلف انجام شده است که در برخی از آن ها، عملیات خاکورزی اثرات مثبتی داشته اما این عوامل در بسیاری از مطالعات نتایج دلگرم کننده ای نداشتند. اطلاعات در دسترس، اثر سیستم های خاکورزی بر جمعیت آفاتی مانند Helicoverpa armigera (Hübner) (Lepidoptera: Noctuidae) ، Anthonomus grandis Boheman (Coleoptera: Curculionidae)، Ostrinia nubilalis (Hübner) (Lepidoptera: Crambidae) و Loxostege sticticalis Linnaeus (Lepidoptera: Pyralidae) را نشان می دهد. این تحقیق نیز نشان داد که پس از شخم زدن در فصل زمستان تعداد پسیل های گرفتار شده در تله های ظهور به طور معناداری کمتر بود. نتایج مطالعه کنونی نشان می دهد که شخم باغ های پسته از اوایل دی تا اوایل اسفند با عمق 30 سانتی متر بین ردیف ها می تواند بسیار مفید باشد. علاوه بر این توصیه می شود که تمام بقایای گیاهی در حاشیه باغ ها حذف شود. مطالعه حاضر نشان می دهد که استفاده از شیوه های بهداشتی باغات در طول زمستان می تواند کاهش قابل توجهی در جمعیت افراد بالغ زمستان گذران داشته باشد. براساس نتایج کنونی شیوه های باغبانی مناسب در طول زمستان می تواند تا حدی نیاز به کاربرد سموم شیمیایی را کاهش دهد و کاهش جمعیت حشرات زمستان گذران را به همراه دارد. این اطلاعات برای درک زیست شناسی هرچه بهتر پسیل پسته ضروری است.

*با تشکر ویژه از جناب آقای دکتر محمدرضا مهرنژاد بابت اجازه درج این مقاله در وبسایت شرکت به ثمر کویر

منبع: 

Mehrnejad,M R, 2018, investigation into the overwintering and winter-management of the  common pistachio psyllid, Agonoscena pistaciae ( Hemiptera : aphalaridae), a major pest in pistachio plantations, Zoology and Ecology

از روغن های باغبانی بیشتر به منظور کنترل انواع حشرات و کنه های مضر سبزیجات و گیاهان گلخانه ای، محصولات زراعی و گیاهان زینتی استفاده می شود. این روغن ها به صورت رقیق شده در کنترل بیماری هایی مانند سفیدک سطحی نیز کاربرد دارند.

روغن ها از طریق خفه کردن حشره (بسته شدن اسپیراکل ها یا دریچه های تنفسی) باعث مختل کردن فرایندهای متابولیسمی آفت می شود. همچنین روغن ها از انتقال ویروس ها توسط حشرات مکنده مانند شته ها نیز جلوگیری می کنند. روغن های مورد استفاده برای مهار انتقال ویروس ها، روغن های سبک نامیده می شوند.

روغن ها در مقایسه با سموم حشره کش حداقل میزان سمیت را دارند و برای انسان ها و دشمنان طبیعی کم خطر هستند، بنابراین می توانند با برنامه های کنترل بیولوژیک ادغام شوند.

روغن ها به سرعت از طریق تبخیر تجزیه شده و باقیمانده کمی از خود بر روی محصولات به جای می گذارند. به راحتی با تجهیزات اسپری قابل استفاده هستند و می توانند با بسیاری از سموم دیگر ترکیب شوند و عملکرد آن ها را افزایش دهند.

از محدودیت های روغن ها میتوان پتانسیل کم آن ها را نام برد که در واقع ، در برخی موارد باعث کاهش آسیب های گیاهی می شود. همچنین روغن ها باعث تیره شدن قسمت هایی از گیاه می شوند. که این مشکلات در برخی روغن های جدید تا حد زیادی ازبین رفته اگر به درستی استفاده شوند.

اساسا همه ی روغن های باغبانی با نام های تجاری (Sunspray^R, Scalecide^R, Volck^R  و …)، محصولات فراوری شده ی نفتی هستند که به عنوان روغن های معدنی شناخته می شوند. ناخالصی های موجود در نفت ( مانند آلیاژهای حاوی گوگرد و نیتروژن) باعث آسیب رساندن به گیاهان می گردند که آن ها را حذف می کنند و در فرمولاسیون نهایی نیز، روغن ها را با یک عامل امولسیون کننده ترکیب می کنند تا به روغن این اجازه را دهد که بتواند با آب مخلوط شود .

روغن های گیاهی نیز می توانند به عنوان حشره کش های گیاهی استفاده شوند. اگرچه نوع روغن می تواند تا حد زیادی بر فعالیت حشرات تاثیر بگذارد.

روغن دانه پنبه، سویا و یا روغن های گیاهی مورد استفاده در پخت وپز نیز می توانند اغلب کنترل خوبی برای تعدادی از حشرات و کنه ها فراهم کنند.

عصاره دانه های درخت Azadirachta indica به تازگی به عنوان یک منبع جهت کنترل آفات گیاهی مورد توجه قرار گرفته است. ترکیبات موجود در دانه های A. indica  بخصوص آزادیراکتین به عنوان حشره کش های مفید هستند.

کنترل حشرات و کنه ها

از لحاظ تاریخی علت اصلی مصرف روغن ها به دلیل اثربخشی آنها در کنترل آفات گیاهی در زمان قبل از تورم جوانه های درختان میوه است.

با پیشرفت در پالایش نفت، میزان آسیب در گیاهان کاهش یافته به همین دلیل استفاده بالقوه از روغن ها نیز افزایش یافته است.

اختلاط روغن ها با سایر حشره کش ها پایداری کنترل را افزایش می دهند. کنه های تارتن و سفیدبالک ها از آفات شایعی هستند که در طول فصل رشد توسط روغن ها کنترل می شوند.

توجه

در صورت استفاده از روغن ها نکات زیر را رعایت فرمایید:

• از روغن پاشی بر روی گیاهان حساس به روغن (گردوی سیاه، صنوبر داگلاس، درخت عرعر و سدر، افرا به خصوص ژاپن و افرا قرمز و …) خودداری کنید.
• از روغن پاشی در زمانی که درجه حرارت بیش از حد (بیش از 100 درجه فارنهایت) یا کم (در زیر نقطه انجماد) است، خودداری کنید. محدودیت های دما در درجه اول مربوط به وضعیت تنش خشکی گیاه است. گیاهان تحت استرس اغلب آسیب می ببینند. شرایط خشک بدون تنش ، به طور کلی خطر آسیب های روغن را در گیاه کاهش داده، زیرا تبخیر سریع تر انجام می گیرد.
• روغن پاشی را در شرایط یخ زدگی انجام ندهید زیرا باعث می شود که امولسیون شکسته شده و پوشش ناهمواری را ایجاد کند.
• هنگامی که شاخه ها در حال رشد هستند روغن پاشی را انجام ندهید.
• درمان های پاییزه گاهی اوقات باعث افزایش حساسیت به آسیب های زمستانی در گیاهان می شوند بنابراین تا حدامکان از درمان گیاهان در پاییز خودداری کنید.
• از اختلاط روغن ها با سموم گوگردی مانند کاپتان، زینب و .. خودداری کنید . درصورت نیاز به سمپاشی با سموم گوگردی،فاصله یک ماه را از زمان روغن پاشی رعایت نمائید.

منبع:

W. S. Cranshaw and B.Baxendale (2013) insect control: horticultural oils, Colorado State University Journal, No: 5.569

اسیدهای آمینه زیرواحدهای پروتئین ها می باشند که دارای یک گروه  COOH  کربوکسیل و NH2 و یک گروه هیدروژن و گروه  R جانبی می باشند.

 گروه  R در اسیدهای آمینه متفاوت بوده و بر طبق نوع گروه R ، ما دارای بیست نوع اسید آمینه می باشیم.

 در صورتی که گروه NH2  در سمت راست ساختار اسید آمینه قرار گرفته باشد، به آن نوع ∆  و در صورتیکه در سمت چپ ساختار قرار گرفته باشد، به آن نوع  L میگویند  و تنها اسیدهای آمینه نوع  L در بیوسنتز پروتئین ها به کار برده می شوند.

 اسیدهای آمینه به دو دسته ضروری و غیرضروری تقسیم بندی می شوند .

 اسیدهای آمینه ضروری به آن دسته از اسیدهای آمینه گفته می شود که گیاه قادر به سنتز آنها نبوده و باید در اختیار گیاه قرار بگیرد. اسیدهای آمینه غیرضروری به آن دسته‎ای می گویند که گیاه قادر به سنتز آنها می باشد. هر کدام از اسیدهای آمینه در فیزیولوژی گیاه نقشی را برعهده دارند. به طور مثال:

آلانین: در سنتز کلروفیل و در تنظیم باز شدن روزنه های گیاهی، در گرده افشانی، و در مقاومت به خشکی نقش دارد.

پرولین: در جوانه زنی دانه های گرده، در استرس شوری، و مقاومت به شرایط خشکی و دما نقش دارد.

 گلوتامیک اسید: در جوانه زنی بذر و به عنوان یک پیش ساز در سنتز کلروفیل کاربرد دارد. گلوتامیک اسید همچنین در سنتز سایر اسیدهای آمینه نیز نقش دارد.